Một thay đổi nhỏ giúp điều phối năng lượng cho bài dạy hiệu quả hơn.
Có bao giờ thầy cô đang dạy mà tự nhiên thấy mình… tụt pin giữa chừng? Hoặc lớp thì quá high, nhảy nhót ầm ầm như “concert”. Ngược lại, có hôm cả lớp low mood, nói gì cũng không phản ứng, không khí như phòng họp cuối tuần. Lúc đó giáo viên thường làm gì? Nói to hơn? Giảng nhanh hơn? Hay cố “gồng” cho hết tiết?
Vậy vấn đề đôi khi nằm ở flow của lớp học.
Dưới đây là những thay đổi nhỏ nhưng cực kỳ chiến lược để điều chỉnh năng lượng, không chỉ cho học sinh mà cho cả giáo viên.
1. Dùng think-pair-share thay vì hỏi cả lớp.
Khi học sinh nói với nhau trước, bạn không cần độc thoại quá lâu. Bạn giảm tải, lớp lại tăng tương tác. Hai chiều bắt đầu xuất hiện. Và thú vị hơn nữa, think-pair-share không chỉ có một cách đơn giản như ta vẫn tưởng. Có tới 16 mô hình biến thể khác nhau và mỗi mô hình tạo một nhịp năng lượng khác nhau trong lớp. Thầy cô tham khảo và thử nghiệm dần trong lớp của mình nhé.
2. Chèn brain break sau mỗi 15 đến 20 phút.
Nhớ là có chủ đích. Có thể là 30 giây đứng dậy stretch, viết, vẽ vời, một mini challenge hoặc một câu hỏi đố vui. Đây không phải mất thời gian. Đây là reset hệ thần kinh cho cả lớp lẫn giáo viên. Mình có đăng một bộ
alphabet riddles vui vui để dùng làm brain break trong lớp. Vừa ôn từ vựng, vừa kích thích tò mò, lại không cần chuẩn bị quá nhiều. Link video ở đây để thầy cô tham khảo và thử nhé.
3. Xen kẽ hoạt động ngồi và đứng
Nếu 30 phút đầu toàn ngồi, năng lượng sẽ đọng lại như nước tù. Cho các em di chuyển, đổi chỗ, thảo luận đứng. Cơ thể thay đổi thì tâm trạng thay đổi. Thầy cô có thể tận dụng luôn không gian sàn lớp, cho học sinh ngồi vòng tròn dưới đất khi thảo luận ngắn, hoặc dùng những giáo cụ đơn giản như que kem màu để chia nhóm và đổi chỗ nhanh. Mỗi màu tương ứng một khu vực, một nhiệm vụ, hoặc một vai trò. Một trò cực dễ mình hay dùng là “Change your seat if you…”. Giáo viên đọc một câu như “Change your seat if you wear glasses” hoặc “Change your seat if you finished your homework”. Những bạn phù hợp phải đứng lên đổi chỗ. Trò này vừa là ice breaker, vừa là cách kiểm tra nhanh thông tin, lại khiến cả lớp vận động nhẹ mà không hề lộn xộn nếu có luật rõ ràng.
4. Cho học sinh lên model kiến thức cùng thầy cô
Thay vì giáo viên đứng một mình ở bảng, hãy mời một học sinh lên cùng xây dựng ví dụ, cùng minh hoạ phát âm, cùng sửa bài, hoặc làm trợ giảng. Khi bạn hoàn thành tốt nhiệm vụ thì có thể mời thêm một bạn khác thay thế vị trí. Khi một bạn đứng cạnh thầy cô, cả lớp tự nhiên cảnh giác hơn. Ánh mắt tập trung hơn, tai nghe kỹ hơn, vì ai cũng nghĩ biết đâu lát nữa tới lượt mình. Lúc đó, thầy cô không còn là máy phát sóng liên tục nữa.
5. Gamify một chút. Thêm điểm, thêm thử thách nhỏ, thêm yếu tố bất ngờ
Não bộ trẻ em phản ứng rất mạnh với phần thưởng tức thì và cảm giác chiến thắng. Nhưng gamify không có nghĩa là phải thiết kế cả một hệ thống phức tạp. Đôi khi chỉ cần chuẩn bị một set thẻ tính điểm đơn giản hoặc một con xúc xắc là đủ. Trả lời đúng thì được rút thẻ hoặc tung xúc xắc để cộng điểm, nhân đôi điểm, mất điểm, swap điểm hoặc nhận một nhiệm vụ nào đó. Cái quan trọng không phải phần thưởng lớn, mà là khoảnh khắc chờ đợi và hồi hộp. Chính yếu tố bất ngờ đó mới làm lớp học bật lên năng lượng. Và khi học sinh hào hứng, giáo viên cũng được nạp lại pin từ chính sự hứng khởi ấy.

Tuy nhiên, sau nhiều năm đứng lớp, mình nhận ra rằng điều phối năng lượng giúp là cách tạo điều kiện thuận lợi cho việc học, nhưng nếu cách xây dựng ngôn ngữ thiếu nguyên tắc, học sinh có thể làm được hôm nay và quên rất nhanh sau đó.Vì vậy mình luôn tự hỏi: mình đang giới thiệu ngôn ngữ thế nào, luyện tập đã thật sự có mục tiêu rõ ràng chưa, và làm sao để ngôn ngữ ở lại với học sinh sau giờ học?
Đó là lý do mình cùng 4 trainer Việt Nam khác xây dựng và dẫn dắt khóa Principles of Language Building (PLB) của HTA. Tụi mình đều đang trực tiếp đứng lớp và hiểu rất rõ cảm giác dạy nhiều nhưng ngôn ngữ chưa chắc được giữ lại lâu.
PLB không phải khóa mẹo nhanh hay sưu tầm hoạt động.
Trong 6 sessions online, có record xem lại, tài liệu và cơ hội demo, tụi mình cùng giáo viên nhìn lại cách xây dựng ngôn ngữ một cách có hệ thống hơn, để học sinh hiểu sâu và nhớ lâu.
Flow tốt giúp tiết học trôi chảy. Nguyên tắc vững giúp tiến bộ bền vững. Khi hai điều đó đi cùng nhau, năng lượng lớp học mới thật sự duy trì lâu dài.